Rapporten

Rapporten en video's over een verhoging van de prijs op vlees:

Rapporten over gezondheid en lagere vleesconsumptie:

De Green Protein Alliance heeft een brondocument gemaakt over gezondheid en plantaardige voeding: https://mobiel.voedingscentrum.nl/Assets/Uploads/voedingscentrum/Documents/Professionals/Overig/brondocument_plantaardig%20voedingspatroon_januari_2018.pdf

De Gezondheidsraad stelt dat een eetpatroon met minder dierlijke voedingsmiddelen en meer plantaardige voedingsmiddelen een lager risico geeft op sterfte aan hart- en vaatziekten en andere aandoeningen (Gezondheidsraad, 2011). In zo’n voedingspatroon is de inname van verzadigde vetten lager en die van vezels hoger.

Ook het Voedingscentrum raadt een lage inname van verzadigde vetten aan (Voedingscentrum, 2012). Als de richtlijnen voor gezonde voeding (dat betekent o.a. gemiddeld 25% minder vlees- consumptie) door de hele Nederlandse bevolking opgevolgd zouden worden zou dat per jaar 7.000 sterfgevallen schelen (Gezondheidsraad, 2011).

Het PBL schreef in de Milieubalans 2009 over vlees in relatie tot gezondheid: "Nederlanders eten niet alleen twee keer zoveel eiwitten als nodig is, maar ze eten ook bijna anderhalf keer zoveel verzadigde vetten als aanbevolen (RIVM, 2004; RIVM, 2007). Nederlanders krijgen deze vetten vooral binnen via dierlijk voedsel (circa 75%). Teveel verzadigde vetten leidt tot een grotere kans op hart- en vaatziekten (Gezondheidsraad, 2001; RIVM, 2004). Hierdoor komen er in Nederland elk jaar ruim drieduizend ziektegevallen bij en sterven er ruim 700 mensen. Bovendien ver- hoogt het eten van veel roodvlees (meer dan 160 g per dag) de kans op darmkanker (Norat et al., 2005)". https://www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/500081015.pdf p. 175.

Een lagere consumptie van bewerkt- en rood vlees (rund-, kalfs- en varkensvlees) is volgens de WHO en het Voedingscentrum heel gunstig voor de volksgezondheid. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vlees.aspx#blok3 Volgens het RIVM zorgt een 40% lagere vleesconsumptie dat het aantal ziektegevallen met 20% afneemt, zie artikel: https://www.volkskrant.nl/mensen/rivm-eet-minder-vlees-niet-alleen-voor-gezondheid-maar-ook-voor-het- milieu~bb4ebe69/. De gezondheidskosten van een te hoge consumptie van rood vlees en bewerkt vlees en te weinig groenten bedragen 98 US dollar per jaar per persoon volgens een recente Canadese studie: zie: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0196333 Dit zal in Nederland vergelijkbaar zijn (ca. 85 euro schadekosten per jaar per persoon door ons consumptie patroon met teveel vlees en te weinig groenten). Daarom wordt een Healthtax op vlees voorgesteld. 

Plant-based diets could save millions of lives and dramatically cut greenhouse gas emissions, University of Oxford, 2016. https://www.oxfordmartin.ox.ac.uk/news/201603_Plant_based_diets Kern: per jaar zou er 1000 miljard doller op zorg en 570 miljard dollar op klimaatmaatregelen bespaard kunnen als men mondiaal zou overstappen op een plantaardig eetpatroon.

Third of early deaths could be prevented by everyone giving up meat, Harvard says, artikel in The Telegraph, 2018. https://www.telegraph.co.uk/science/2018/04/26/third-early-deaths-could-prevented-everyone-giving-meat-harvard/  Kern: wetenschappers en artsen op het vlak van voeding en gezondheid geven aan dat de gezondheidsvoordelen van een (overwegend) plantaardig eetpatroon zwaar onderschat worden.

Hoogleraar gezondheidseconomie Peter Kooreman publiceerde in economentijdschrift ESB een artikel over een vleestax in relatie lagere kosten voor de volksgezondheid van tenminste 1 miljard euro per jaar bij een verdubbeling van de prijs van vlees en een halvering van de consumptie als gevolg daarvan. De kosten door hart- en vaatziekten zouden met 16% dalen. https://esb.nu/esb/20011634/belastend-vlees-en-vleesbelasting

Voor België en Engeland is onderzocht wat de maatschappelijke voordelen en gezondheidsvoordelen zijn van een menu met minder vlees. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0899900717302861?via%3Dihub

Volgens Richtlijn Gezonde Voeding van het Voedingscentrum moeten we ca. 50% minder vlees consumeren zie p. 41 http://www.urgenda.nl/documents/Blonke.a.Milieu-effectenEiwitrijkevoeding.pdf 

Volgens de Schijf van Vijf hebben we aan 25 kilo vlees per persoon per jaar genoeg, stelt het Voedingscentrum en het Preventie Akkoord (tegen overgewicht en obesitas), maar we verorberen 38 kilo, dus  inderdaad 50% meer dan nodig.

Peter Kooreman, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit van Tilburg, pleit in een artikel op MeJudice voor een heffing op vlees die overconsumptie van vlees tegengaat. De kans op darmkanker wordt volgens hem vergroot door het eten van veel rood vlees (rund, varken, lam) en bewerkt vlees (zoals salami, ham, rookworst). Dit verband is ook geconstateerd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Ook een verhoogde kans op obesitas, hart- en vaatziekten en diabetes type 2 wordt gekoppeld aan het eten van te veel rood en/of bewerkt vlees

De links tussen overgewicht en obesitas en een te hoge vleesconsumptie (naast de link met teveel suiker) wordt in diverse internationale rapporten aangetoond, zie: 

https://www.gezondheidsnet.nl/overgewicht-en-afvallen/minder-vlees-eten-zorgt-voor-gewichtsverlies

https://gezondnu.nl/dagnieuws/eiwitten-uit-vlees-naast-suiker-oorzaak-obesitas/

Een heffing op vlees die leidt tot ca. 20% minder consumptie van vlees, is daarmee ook een erg effectieve beleidsmaatregel voor het tegengaan van overgewicht en obesitas, naast andere maatregelen zoals minder suiker consumptie en meer bewegen. 

NRC Handelsblad publiceerde onlangs ook dit overzichtsartikel over gezondheidsnadelen van rood- en bewerkt vlees: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/21/is-vlees-gezond-a3126739

Er is ook een voorstel ontwikkeld om de hogere zorgkosten en verloren levensjaren als gevolg van een te hoge consumptie van bewerkt vlees (verhoogde kans op darmkanker) door te berekenen in de prijs van vlees. Dat zou omgerekend leiden tot een 'kankervleestaks' van 50 eurocent per ons bewerkt vlees (5 euro/kg), zie http://tersteegmc.nl/publications/voeding-en-gezondheid/3-inflicted-injury-insurance

RIVM publiceerde in 2017 het rapport ' Healthy and sustainable diets' waarin de te hoge consumptie van vlees uit oogpunt van gezondheid en milieu wordt beschreven. https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2017-0024.pdf

Rapporten over de 'true price' van vlees:

Rapporten over de milieu impact van minder vlees eten:

De vleesconsumptie zal in 2050 met 75% groeien, zuivel met 65% en granen met 40%.

Twee studies berekenden dat zonder scherpe daling van deze trend, landbouw-emissies het hele carbon budget van de wereld opgebruiken in 2050, met veehouderij als belangrijkste oorzaak. Dat betekent dat alle andere sectoren, zoals energie, transport en industrie, niets meer mogen uitstoten, wat onmogelijk is. 

Bronnen: https://www.theguardian.com/environment/2014/dec/03/eating-less-meat-curb-climate-change, https://www.nature.com/articles/nclimate2353 en https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs10584-014-1104-5

Ons huidige consumptiepatroon van voedsel is niet toekomstbestendig. Tussen 1965 en 1990 steeg de vleesconsumptie in Nederland met 80 procent. Sinds 1990 is de consumptie van vlees ongeveer constant. Bron: Westhoek e.a. 2011, actualisatie PBL. In: Van Grinsven en Kooman 2017, 'Dit is uw land'. Als elke wereldbewoner zou eten als de gemiddelde Nederlander, dan is daarvoor meer dan drieënhalve aardbol nodig. Bron:  http://www.footprintchallenge.nl/ecologische-voetafdruk/

Reducing food's environmental impacts through producers, Oxford University, 2018. http://science.sciencemag.org/content/sci/360/6392/987.full.pdf?ijkey=ffyeW1F0oSl6k&keytype=ref&siteid=sci Kern: als we mondiaal zouden afstappen van vlees en zuivel, dan zou er 76% minder landbouwgrond nodig zijn.

Grazed and Confused: Ruminating on cattle, grazing systems, methane, nitrous oxide, the soil carbon sequestration question – and what it all means for greenhouse gas emissions, Oxford University, 2017. https://www.fcrn.org.uk/sites/default/files/project-files/fcrn_gnc_report.pdf Kern: grazend vee is net zo klimaatbelastend als regulier vlees. Natuurgebieden en wilde dieren zijn beter voor het klimaat dan weiden met koeien.

Overige informatie over vlees:

Vleesconsumptie in Nederland in 2017: https://files.wakkerdier.nl/app/uploads/2018/11/19150214/Rapport-vleesverbruik-2017-WUR.pdf

De Nationale Week Zonder Vlees (in 2019 van 11 tot 17 maart) heeft een website met veel informatie over minder vlees eten en de voordelen voor milieu, natuur, dierenwelzijn en de gezondheid, zie https://weekzondervlees.nl/vegetarische-voedingsinformatie/

Prins Willem Alexander heeft tijdens de duurzaamheidsconferentie VN in New York in 2009 het belang van een lagere   vleesconsumptie in Europa en Amerika aangegeven voor de toekomstige mondiale voedsel- en waterbehoeften. https://www.koninklijkhuis.nl/documenten/toespraken/2009/05/14/toespraak-door-de-prins-van-oranje-als-voorzitter-van-unsgab-tijdens-de-17de-bijeenkomst-van-de-commissi https://www.missethoreca.nl/restaurant/nieuws/2012/04/prins-willem-alexander-eet-minder-vlees-101133240. 

Dr Emma Roe presents new research on the relationship between men and meat, University of Southampton, 2018. https://www.southampton.ac.uk/geography/news/2018/08/30-new-research-men-meat.page Kern: mannen eten vooral vlees vanwege groepsdruk en het beeld dat mannen vlees horen te eten.

In onderstaand artikel over de maatschappelijke nadelen van vleesconsumptie voor de honger op aarde, het milieu en gezondheid, wordt verwezen naar een aantal interessante rapporten: https://www.scientias.nl/huidige-vleesconsumptie-al-op-korte-termijn-onhoudbaar/

ABN AMRO liet een onderzoek doen naar de bereidheid van consumenten om meer te betalen voor duurzaam voedsel met een 'true price'. De ruime meerderheid wil ca. 10% meer betalen en verwacht ook dat dit de komende 5 jaar gaat gebeuren. zie hieronder: https://www.duurzaambedrijfsleven.nl/retail/30325/abn-amro-true-cost-pricing-nodig-voor-verduurzaming-voedsel

Hieronder een interssant artikel over de psyche van vleeseters en vegetariërs in een artikel uit NRC dec 2018: : https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/21/vlees-eten-hoe-gek-is-dat-a3126732

Youtube films over vlees:

Meat the truth 2008 https://www.youtube.com/watch?v=hHCCFjB8M48

Cowspiricy  2014 https://www.youtube.com/watch?v=S-XP79o8gqQ

Forks over knives https://www.imdb.com/title/tt1567233/

Kijk dit YouTube filmpje en hoor het overtuigende verhaal van een heffing op vlees die een subsidie op groenten en fruit mogelijk maakt; voor betere gezondheid van ons allen en dus ook lagere zorgkosten!

https://youtu.be/1skKbWZe3WE